مقالات ترجمه شده
مشخصات فني اتومبيل ها
محافظ کارت سوخت و بانک
مشخصات موتورسیکلت
اخبار خودرو
اینده و موتورسیکلت های خورشیدی و برقی
مشخصات گیربکس ها
تاريخچه
پيوست
متفرقه
فروشگاه خودرو
مجموعه بی نظیر آموزشی مکانیک خودرو (21 CD)
آموزش سرويس و تعميرات خودروهاي نيسان
ماكسيما نيسان پيكاپ
نيسان رونيز رنو پي كي
PK
آموزش تعميرات جزء به جزء كليه محصولات
پارس خودرو
منوي اصلي
مجموعه موتور
خنك كاري و روغن كاري
سوخت رساني
انتقال قدرت
برق اتومبيل
سيستم ترمز
شاسي و جلوبندي
مجموعه ديزل
نرم افزار
اموزش تعمیرات سمند
خودروهای گاز سوز
مطالب به روز شده
دیود چگونه کار می کند
یکسو ساز نیم موج با استفاده از یک دیود.
دیود های یکسوساز عموما" در مدارهای جریان متناوب بکار برده می شوند تا با
کمک آنها بتوان جریان متناوب (AC)
را به مستقیم (DC)
تبدیل کرد. این عملیات یکسوسازی یا
Rectification
نامیده می شود.
از مشهورترین این دیودها می توان به انواع دیودهای 1N400x
و یا 1N540x
اشاره کرد که دارای ولتاژ کاری بین 50 تا بیش از 1000 ولت هستند و می
توانند جریان های بالا را یکسو کنند. این ولتاژ، ولتاژی است که دیود می
تواند بدون شکسته شدن - سوختن - در جهت معکوس آنرا تحمل کند.
دیودهای یکسوساز معمولآ از سیلیکون ساخته می شوند و ولتاژ بایاس مستقیم
آنها حدود 0.7 ولت می باشد.
یکسو سازی جریان متناوب با یک دیود
شما می توانید با قرار دادن فقط یک دیود در مسیر جریان متناوب مانع از گذر
سیکل منفی جریان در جهت مورد نظر در مدار باشید به شکل اول دقت کنید که
چگونه قرار دادن یک دیود در جهت موافق، فقط به نیم سیکل های مثبت اجاز خروج
به سمت بار را می دهد. به این روش یکسوسازی نیم موج یا
Half Wave
گفته می شود.
بدیهی است برای بالابردن کیفیت موج خروجی و نزدیک کردن آن به یک ولتاژ
مستقیم باید در خروجی از خازن هایی با ظرفیت بالا استفاده کرد. این خازن در
نیم سیکل مثبت شارژ می شود و در نیم سیکل منفی در غیاب منبع تغذیه، وظیفه
تغذیه بار را بعهده خواهد داشت.
یکسو ساز تمام موج با استفاده از پل دیود.
پل دیود یا
Bridge Rectifiers
اما برای آنکه بتوانیم از نیمه منفی موج ورودی که در نیمی از سیکل جریان
امکان عبور به خروجی را ندارد، استفاده کنیم باید از مداری بعتوان پل دیود
استفاده کنیم. پل دیود همانطور که از شکل دوم مشخص است متشکل از چهار دیود
به یکدیگر متصل می باشد. جریان متناوب به قسمتی که دو جفت آند و کاتد به
یکدیگر متصل هستند وصل می شود و خروجی از یک جف آند و یک جفت کاتد به
یکدیگر متصل شده گرفته می شود.
روش کار به اینصورت است که در سیکل مثبت مدار دیودهای 1 و 2 عمل کرده و
خروجی را تامین میکنند و در سیکل منفی مدار دیودهای 3 و 4 عمل می کند و باز
خروجی را در همان وضعیت تامین می کند.
- انواع دیود
استفاده از دیود سیگنار در مدار رله برای جلوگیری ازایجاد ولتاژ های
ناخواسته زیاد
دیودهای سیگنال
این نوع از انواع دیودها برای پردازش سیگنالهای ضعیف - معمولا" رادیویی - و
کم جریان تا حداکثر حدود 100mA
کاربرد دارند. معروفترین و پر استفاده ترین آنها که ممکن است با آن آشنا
باشید دیود 1N4148
است که از سیلیکون ساخته شده است و ولتاژ شکست مستقیم آن 0.7 ولت است.
اما برخی از دیود های سیگنال از ژرمانیم هم ساخته می شوند، مانند
OA90
که ولتاژ شکست مستقیم پایینتری دارد، حدود 0.2 ولت. به همین دلیل از این
نوع دیود بیشتر برای آشکار سازی امواج مدوله شده رادیویی استفاده می شود.
بصورت یک قانون کلی هنگامی که ولتاژ شکست مستقیم دیوید خیلی مهم نباشد، از
دیودهای سیلیکون استفاده می شود. دلیل آن مقاومت بهتر آنها در مقابل حرارت
محیط یا حرارت هنگام لحیم کاری و نیز مقاومت الکتریکی کمتر در ولتاژ مستقیم
است. همچنین دیود های سیلیکونی سیگنال معمولا" در ولتاژ معکوس جریان نشتی
بسیار کمتری نسبت به نوع ژرمانیم دارند.
از کاربرد دیگری که برای دیودهای سیگنال وجود دارد می توان به استفاده از
آنها برای حفاظت مدار هنگامی که رله در یک مدار الکترونیکی قرار دارد نام
برد. هنگامی که رله خاموش می شود تغییر جریان در سیم پیچ آن میتواند در
دوسر آن ولتاژ بسیار زیادی القا کند که قرار دادن یک دیود در جهت مناسب
میتواند این ولتاژ را خنثی کند. به شکل اول توجه کنید.
استفاده از دیود زنر برای تهیه ولتاژ ثابت
دیودهای زنر
همانطور که قبلا" اشاره کردیم از این دیودها برای تثبیت ولتاژ استفاده می
شود. این نوع از دیود ها برای شکسته شدن با اطمینان در ولتاژ معکوس ساخته
شده اند، بنابراین بدون ترس می توان آنها را در جهت معکوس بایاس کرد و از
آنها برای تثبیت ولتاژ استفاده نمود. به هنگام استفاده از آنها معمولا" از
یک مقاومت برای محدود کردن جریان بطور سری نیز استفاده می شود. به شکل نگاه
کنید به این طریق شما یک ولتاژ رفرنس دقیق بدست آورده اید.
دیودهای زنر معمولا" با حروفی که در آنها
Z
وجود دارد نامگذاری می شوند مانند
BZX
یا
BZY
و ... و ولتاژ شکست آنها نیز معمولا" روی دیود نوشته می شود، مانند 4V7
که به معنی 4.7 ولت است. همچنین توان تحمل این دیود ها نیز معمولا" مشخص
است و شما هنگام خرید باید آنرا به فروشنده بگویید، در بازار نوع 400mW
و 1.3W
آن بسیار رایج است.
دیود چگونه کار می کند ؟
منحنی رفتار یک دیود در هنگام اعمال ولتاژ مثبت
اگر به یک پیوند
PN
ولتاژ با پلاریته موافق متصل کنیم جریان از این پیوند عبور کرده و اگر
ولتاژ را معکوس کنیم در مقابل عبور جریان از خود مقاومت نشان می دهد. باید
اشاره کنیم که قصد نداریم تا به تفضیل وارد بحث فیزیک الکترونیک شویم و فقط
سعی خواهیم کرد با بیان نتایج حاصل از این شاخه علمی ابتدا عملکرد دیود و
سپس ترانزیستور را بررسی کنیم.
همانطور که می دانید دیود ها جریان الکتریکی را در یک جهت از خود عبور می
دهند و در جهت دیگر در مقابل عبور جریان از خود مقاومت بالایی نشان می
دهند. این خاصیت آنها باعث شده بود تا در سالهای اولیه ساخت این وسیله
الکترونیکی، به آن دریچه یا
Valve
هم اطلاق شود.
از لحاظ الکتریکی یک دیود هنگامی عبور جریان را از خود ممکن می سازد که شما
با برقرار کردن ولتاژ در جهت درست (+ به آند و - به کاتد) آنرا آماده کار
کنید. مقدار ولتاژی که باعث میشود تا دیود شروع به هدایت جریان الکتریکی
نماید ولتاژ آستانه یا (forward
voltage drop)
نامیده می شود که چیزی حدود 0.6 تا 0.7 ولت می باشد. به شکل اول توجه کنید
که چگونه برای ولتاژهای مثبت - منظور جهت درست می باشد - تا قبل از 0.7 ولت
دیود از خود مقاومت نشان می دهد و سپس به یکباره مقاومت خود را از دست می
دهد و جریان را از خود عبور می دهد.
نماد فنی و دو نمونه از انواع دیوید
اما هنگامی که شما ولتاژ معکوس به دیود متصل می کنید (+ به کاتد و - به
آند) جریانی از دیود عبور نمی کند، مگر جریان بسیار کمی که به جریان نشتی
یا
Leakage
معرف است که در حدود چند
µA
یا حتی کمتر می باشد. این مقدار جریان معمولآ در اغلب مدار های الکترونیکی
قابل صرفنظر کردن بوده و تاثیر در رفتار سایر المانهای مدار نمیگذارد. اما
نکته مهم آنکه تمام دیود ها یک آستانه برای حداکثر ولتاژ معکوس دارند که
اگر ولتاژمعکوس بیش از آن شود دیوید می سوزد و جریان را در جهت معکوس هم
عبور می دهد. به این ولتاژ آستانه شکست یا
Breakdown
گفته می شود.
در دسته بندی اصلی، دیودها را به سه قسمت اصلی تقسیم می کنند، دیودهای
سیگنال (Signal)
که برای آشکار سازی در رادیو بکار می روند و جریانی در حد میلی آمپر از خود
عبور می دهند، دیودهای یکسوکننده (Rectifiers)
که برای یکسوسازی جریانهای متناوب بکاربرده می شوند و توانایی عبور
جریانهای زیاد را دارند و بالآخره دیود های زنر (Zener)
که برای تثبیت ولتاژ از آنها استفاده می شود.
منبع : شبکه مدرسه
